AI-verordening 2026: wat verandert er voor jouw bedrijf?

De AI-verordening raakt vanaf 2 augustus 2026 ook gewone ondernemers. Niet met een berg papierwerk, maar met één heldere eis: mensen moeten weten wanneer ze met AI te maken hebben. Draait er een chatbot op je website, of publiceer je teksten en beelden die je door AI hebt laten maken, dan geldt deze regel voor jou.

Tegelijk gebeurde er iets waar veel ondernemers op zaten te wachten. De zware verplichtingen voor risicovolle AI zijn uitgesteld. Hieronder lees je precies wat er wel ingaat, wat later komt en wat je deze week nog kunt regelen.

Wat verandert er precies op 2 augustus 2026?

Vanaf die datum geldt artikel 50 van de AI-verordening, de zogeheten transparantieplicht. Die staat in de officiële wettekst en bestaat uit vier onderdelen.

• Praat een systeem rechtstreeks met mensen, dan moet het vertellen dat het AI is. Dit gaat over chatbots en telefoonassistenten. De regel vervalt alleen als het voor iedereen overduidelijk is dat je met een machine praat.
• Content die AI maakt, moet gemarkeerd worden op een manier die machines kunnen lezen. Dat gaat over afbeeldingen, video, audio en tekst. Denk aan een onzichtbaar kenmerk in het bestand.
• Gebruik je software die emoties herkent of mensen indeelt op basis van hun lichaam, dan moet je de betrokkenen informeren. Sommige vormen hiervan zijn trouwens al helemaal verboden sinds februari 2025.
• Deepfakes en gemanipuleerde beelden moeten duidelijk zichtbaar als zodanig gelabeld zijn. Voor satire en kunst geldt een lichtere versie van deze regel.

Voor de meeste ondernemers zijn alleen de eerste twee punten van belang.

Geldt de AI-verordening ook voor mijn bedrijf?

Ja, ook voor een eenmanszaak. De wet kijkt niet naar hoe groot je bent, maar naar wat je met AI doet. Wel maakt het uit in welke rol je zit.

Bouw en lever je AI-systemen, dan ben je aanbieder en moet je de chatbotmelding en de machineleesbare markering regelen. Gebruik je AI in je eigen werk, dan ben je gebruiksverantwoordelijke en gaat het vooral om informeren en labelen.

Bijna elke ondernemer valt in de tweede groep. Zet je een chatbot op je site die iemand anders heeft gemaakt, dan mag je erop vertrouwen dat de leverancier zijn deel doet, maar jij blijft verantwoordelijk voor wat er op jouw website gebeurt. Vraag het dus na.

Moet ik mijn AI-teksten voortaan labelen?

Niet altijd. De wet maakt onderscheid tussen AI als hulpmiddel en AI als maker.

Laat je een tekst volledig door AI schrijven en zet je die ongewijzigd online, dan valt dat onder de markeringsplicht. Gebruik je AI om te brainstormen, om een eerste opzet te maken die je daarna zelf herschrijft, of om je spelling te controleren, dan hoef je niets te labelen. Hulpmiddelen die je tekst alleen verbeteren vallen er expliciet buiten.

Datzelfde geldt voor beeld. Een foto die je zelf hebt gemaakt en met AI hebt bijgesneden is gewoon jouw foto. Een afbeelding die AI van nul heeft bedacht is dat niet.

Voor bestaande systemen die al draaiden voor 2 augustus geldt trouwens iets meer tijd. Zij hebben tot 2 december 2026 om de machineleesbare markering op orde te krijgen.

Wanneer gaat welke regel in?

De AI-verordening komt in stappen. Dit is de volledige tijdlijn, inclusief het uitstel dat in juni 2026 werd afgesproken.

De dikgedrukte regel is degene die nu voor jou telt.

Wat gold er al langer?

De transparantieplicht is niet het eerste stuk van de wet dat in werking treedt. Er staan al twee dingen die ondernemers vaak niet weten.

Sinds 2 februari 2025 zijn bepaalde toepassingen volledig verboden. Dat gaat over software die mensen manipuleert, die kwetsbare groepen uitbuit of die gezichten van internet plukt om een herkenningsdatabank te vullen. Loop je dit tegen het lijf bij een leverancier, dan stop je ermee, ongeacht wat er in het contract staat. Welke zeven categorieën het precies betreft en hoe je je eigen software controleert, lees je in deel 2 over verboden AI.

Sinds diezelfde datum geldt ook de plicht tot AI-geletterdheid. Werken er mensen in je bedrijf met AI, dan moeten zij begrijpen wat de techniek doet en waar die de fout in gaat. Voor een klein team is dat geen opleiding maar een goed gesprek plus een pagina met afspraken. Deze verplichting wordt het vaakst over het hoofd gezien, en er kan vanaf 2 augustus op gehandhaafd worden. Hoe je dat regelt staat in deel 3 over AI-geletterdheid.

Op 2 augustus 2025 kwamen daar de regels bij voor de makers van grote AI-modellen, de partijen achter ChatGPT en vergelijkbare diensten. Die raken jou niet rechtstreeks, maar wel je leveranciers.

Waarom zijn de strenge regels uitgesteld?

Omdat Europa erkende dat de eisen voor risicovolle AI niet op tijd werkbaar waren. Via een pakket dat de Digital Omnibus heet, in juni 2026 aangenomen door het Europees Parlement en de Raad, schoven die verplichtingen op. De Europese Commissie houdt een overzicht van het wettelijk kader bij.

De regels voor risicovolle toepassingen gelden nu pas vanaf 2 december 2027. Zit de AI ingebouwd in een product, bijvoorbeeld in een machine of een medisch apparaat, dan heb je zelfs tot 2 augustus 2028.

Belangrijk detail dat veel mensen missen: de transparantieplicht is niet meegeschoven. Die gaat gewoon in op 2 augustus 2026. Het uitstel geldt voor de zware categorie, niet voor de regel die jou raakt.

Val ik onder die risicovolle categorie?

Waarschijnlijk niet, maar er is één uitzondering die veel ondernemers over het hoofd zien: werving en personeelsbeheer.

De wet noemt een systeem risicovol wanneer het beslissingen over mensen beïnvloedt op gebieden die hun leven raken. Voor een gewoon bedrijf gaat dat over software die:

• sollicitaties filtert, kandidaten rangschikt of beoordeelt
• vacatures gericht bij bepaalde groepen laat verschijnen
• prestaties van medewerkers meet of taken toewijst
• meebeslist over promotie, contractverlenging of ontslag

Gebruik je zoiets, dan ben je vanaf 2 december 2027 verplicht om mensen te informeren dat er AI aan te pas komt, om een mens de eindbeslissing te laten nemen en om vast te leggen hoe dat werkt. Kandidaten moeten dat horen zonder dat ze ernaar vragen.

De rest, denk aan boekhoudsoftware, planningstools, tekst- en beeldhulpmiddelen, valt hier niet onder. Die blijven in de lichtste categorie waar vrijwel niets voor geldt.

Je hebt dus anderhalf jaar de tijd. Draait er nu al sollicitatiesoftware met een scorefunctie, zet dat dan op je lijst voor volgend jaar. Controleer meteen of er geen emotieherkenning in zit, want dat is niet uitgesteld maar gewoon verboden. Hoe je dat nagaat staat in deel 2.

Wat gebeurt er als je niets doet?

De boetes voor het overtreden van de transparantieplicht lopen op tot 15 miljoen euro of 3 procent van je wereldwijde jaaromzet. Voor het MKB geldt daarbij een gunstiger rekenregel, die leg ik uit in deel 5 over boetes en toezicht. In Nederland houden de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur toezicht.

Laten we eerlijk zijn: geen enkele toezichthouder begint bij de bakker met een chatbot. De handhaving richt zich eerst op grote partijen en op duidelijke misstanden. Maar de regel geldt wel, en het kost je een halfuur om hem na te leven. Dat is een makkelijke keuze.

Er speelt bovendien iets anders. Klanten vinden het prettig om te weten waar ze aan toe zijn. Wie open is over AI wekt vertrouwen, wie het verbergt verliest het zodra iemand erachter komt.

Wat moet je deze week regelen?

Drie dingen, en je bent klaar.

• Loop je website na op AI die met bezoekers praat. Staat er een chatbot, zorg dan dat er in het openingsbericht staat dat het om een geautomatiseerde assistent gaat. Eén zin is genoeg, bijvoorbeeld: "Je chat met een geautomatiseerde assistent. Wil je een mens spreken, laat dan je nummer achter." Zet die zin in het eerste bericht dat de bezoeker ziet, niet weggestopt in de voorwaarden.
• Kijk welke content volledig door AI is gemaakt. Meestal is dat minder dan je denkt. Staat er beeld dat AI heeft bedacht, zet er dan een vermelding bij.
• Zet op één pagina hoe jij AI gebruikt. Dit is niet verplicht, maar het is de makkelijkste manier om aan te tonen dat je erover hebt nagedacht, en je klanten waarderen het. In deel 4 staat een voorbeeldtekst die je kunt overnemen.

Wil je weten hoe je AI verder veilig inzet in je werk, kijk dan bij AI-integratie en workshops.

Zo heb ik het zelf aangepakt

Ik gebruik AI dagelijks in mijn werk, dus deze regels gelden ook gewoon voor mij. Op mijn eigen AI-transparantiepagina staat per onderdeel wat AI doet en wat ik zelf doe.

Concreet: AI helpt me bij een eerste opzet van teksten, die ik daarna volledig herschrijf naar de klant. Bij code laat ik delen genereren, maar ik controleer en test alles met de hand. Bij SEO verwerken tools grote hoeveelheden gegevens, terwijl de keuzes van mij komen. Klanten horen altijd welke AI-onderdelen in hun systeem zitten, en wie liever heeft dat ik zonder AI werk, kan daarom vragen.

Dat is geen juridische verplichting maar gewoon fatsoenlijk. Het scheelt bovendien dat ik nu, met deze wet in de hand, niets hoefde te veranderen.

Dit artikel is deel 1 van de reeks over de nieuwe AI-regels. De vier vervolgdelen behandelen wat er verboden is, wat je team moet weten, wat je vastlegt en wat je riskeert.